Klank-teken koppeling
Een goed geautomatiseerde klank-teken koppeling is nodig voor het leren lezen en spellen. Met de klank-teken kaartjes van Taal in Blokjes leren leerlingen de letters met een kleurcode voor klanken. Elk groepje klanken heeft zijn eigen kleur: korte klinkers zijn groen, lange klinkers zijn geel, twee-teken klinkers zijn rood, stomme klinkers zijn oranje en medeklinkers zijn blauw.
Taal in Blokjes heeft verschillende materialen die je voor de klank-teken koppeling kan gebruiken waaronder twee soorten Klank-teken kaartjes, de Letterlijn, Klankkaarten A4, Klankenbingo, Magnetische letters en Letterkaartjes om woorden mee te maken. Ook hebben we twee Posters met de letters (klanken) voor in de klas.
Oefenen met de klank-teken kaartjes
Taal in Blokjes heeft twee soorten klank-teken kaartjes: Klank-teken kaartjes met kapstokwoorden en foto’s en gekleurde Klank-teken kaartjes met alleen letters.
Klank-teken kaartjes met kapstokwoorden en foto’s.
Deze kaartjes zijn makkelijker dan de kaartjes met alleen letters door de koppeling van de letter(s) of klank aan een foto (bijvoorbeeld aap) en door het geschreven woord ‘aap’ in klankblokjes. De leerling kan de ‘aa’ koppelen aan de ‘aa’ van ‘aap’ en gelijk zien hoe het woord met de klankblokjes wordt geschreven. Zo ziet de leerling ook hoe je woorden maakt met de letters en hoe je de klankblokjes gebruikt.
Deze klank-teken kaartjes horen bij de serie ‘Voorlopertje’. De serie ‘Voorlopertje’ kan worden gebruikt vanaf de tweede helft van groep 2 (Voorschotbenadering) en in groep 3 bij leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben bij het leren van de klank-teken koppeling. De serie ‘Voorlopertje‘ is ook geschikt voor anderstalige leerlingen om snel het Nederlandse taalsysteem te begrijpen en de letters te leren. Combineer de kaartjes met kapstokwoorden en foto’s met het bijbehorend werkboek Voorlopertje, met de Letterlijn en met de bijbehorende Poster in de klas.
Klank-teken kaartjes met letters op een gekleurde achtergrond.
Begin met de kaartjes met kapstokwoorden en foto’s als dit nodig is. Gebruik de kaartjes met letters op een gekleurde achtergrond om te flitsen en voor het spel ‘Hebbes’. Ook kan de leerling hiermee eenvoudige woordjes leggen. Heb je twee sets? Dan kan je klankmemory spelen met een groepje leerlingen.
Letterlijn
Beide soorten kaartjes staan ook ook op de Letterlijn. De Letterlijn (zelfknipset) is tweezijdig en heeft kaarten op het formaat van 1/4 A4.
Hang de Letterlijn op in de klas aan een koord of koppel de kaarten aan de letters van je taalmethode. Je kan de Letterlijn telkens uitbreiden de nieuwe letters die de leerlingen leren. Ook kan je deze kaarten gebruiken als voorbeeld bij de les, bijvoorbeeld om te laten zien hoe je een woord schrijft.
Met de kaarten van de Letterlijn kan je ook allerlei groepsspelletjes bedenken om te oefenen met de klank-teken koppeling. Denk hierbij aan klanken (letters) zoeken en klanken sorteren en aan woorden uitbeelden (elke leerling krijgt een letter toebedeeld en als het woord wordt geroepen vormen de leerlingen die de letters hebben samen het woord (zij gaan daarbij in de goede volgorde staan).
Je kan deze kaarten ook gebruiken als grote klank-teken kaarten om mee te flitsen, bijvoorbeeld bij leerlingen die moeite hebben met de fijne motoriek.
Speciaal voor in de klas: zelfknip set grote klank-tekenkaarten voor letterlijn, kant A. Combineer deze grote kaarten in de klas met de bijbehorende klank-teken kaartjes met kapstokwoorden en foto’s.
Speciaal voor in de klas: zelfknip set grote klank-tekenkaarten voor letterlijn, kant B. Combineer deze grote kaarten in de klas met de bijbehorende klank-teken kaartjes met letters.
Bekijk de Video flitsen met de klank-teken kaartjes
Basisvaardigheden oefenen met de A4 klankkaarten 1+2 en 3+4
Bij de klankkaarten van Taal in Blokjes 1+2 en 3+4 op A4 formaat zijn de gedrukte blokjes op ware grootte. De leerling kan dan de klankblokjes op de basiskaart leggen tijdens auditieve oefeningen, als voorbereiding voor een dictee enz.
Je kan deze kaarten op A4 formaat heel goed gebruiken voor:
- het leren van de klank-teken koppeling: zeg 1 klank en laat de leerling het/de goede blokje(s) op de goede letter op de klankkaart leggen
- hak en plak’ oefeningen: zeg 1 woord, de leerling hakt het woord in losse klanken en legt simultaan de goede blokjes in de juiste volgorde neer op de klankkaart. Daarna worden de blokjes in de goede volgorde opgetild en aan elkaar geschoven (‘geplakt’). Zo ontstaat een blokwoord. Daarna kan het blokwoord worden opgeschreven
- sorteeroefeningen klanken: vraag ‘leg alle lange klanken op hun goede plek’, ‘leg alle korte klanken op de klankkaart’ enz.
- oefenen met de woordvorming, wendbaarheid van klanken en met woorden bouwen: ‘ik geef je twee blauwe blokjes en twee gele blokjes, leg die op de klankkaart en maak een woord’. De leerling legt de blokjes op de b, de oo en m op de kaart en maakt het woord ‘boom’. ‘Goed zo! kan je nog een ander woord bedenken met de blokjes?’ De leerling verplaatst de blokjes op de klankkaart en maakt het woord ‘kaas’. ‘Heel knap!’Nu ruil ik de gele blokjes om voor één groen blokje, kan je daar ook een paar woorden mee maken? (en ga zo verder, je kan de blokwoorden ook laten opschrijven als de leerling aan schrijven toe is)
Met de ‘hak en plak’ oefening kan je ook:
- werken aan de overgang van de klank-teken koppeling naar het hele woord en het begrip dat je van losse klanken woorden kan maken
- een tussenstap inbouwen bij het maken van blokwoorden: voor als de stap van het gedicteerde woord naar het bouwen van het blokwoord nog te groot is. Volg hierbij de ‘hak en plak’ aanpak
- starten met de voorschotbenadering in groep 2 om van heel concreet naar meer abstract te gaan, je neemt stap voor stap alle denk- en doe handelingen met je leerlingen door om van klanken naar woorden te gaan
- een tussenstap voor een auditief dictee inbouwen: zeg het woord, de leerling legt de blokjes op de klanken van de klankkaart. Daarna gaat de leerling het woord opschrijven. Hij tilt -in de goede volgorde- telkens één blokje op, kijkt naar de letter die eronder zit en schrijft die letter op, totdat het hele woord er staat
Basisvaardigheden oefenen met de A4 klankkaarten 5 en 6
De basiskaarten 5 en 6 op A4 formaat kan je ook gebruiken voor het oefenen van de klank-teken koppeling, voor ‘hak en plak’ oefeningen, bij het maken van blokwoorden en bij een auditief dictee. In plaats van blokjes op de kaart te leggen, wijst de leerling de klanken aan met zijn vinger.
Voorbeeld bij een auditief dictee: laat de leerling de klanken op A4-kaart aanwijzen tegelijk met het opschrijven van de letter(s) of van te voren. Tegelijk met aanwijzen: zeg ‘boot’: de leerling zegt ‘b’, wijst de ‘b’ aan op de kaart en schrijft de ‘b’ op, de leerling zegt ‘oo’, wijst de ‘oo’ aan en schrijft de ‘oo’ op, de leerling zegt ’t’, wijst de ’t’ aan en schrijft de ’t’ op. Dan voegt hij de klanken samen en zegt hij ‘boot’.
Van te voren: zeg ‘boot’, de leerling zegt ‘b-oo-t’ en wijst eerst de klanken aan op de klankkaart in de goede volgorde. Vervolgens schrijft de leerling het woord in één keer op.
- Bestel de bijbehorende kaarten op A4 formaat als je een set werkboeken bestelt. De set werkboeken is inclusief 5 basiskaartjes op het kleinere A5 formaat (voor elke leerling 1 werkboek met 1 klankkaartje).
- Als je de kaarten heel veel gebruikt voor bovenstaande oefeningen, kan je deze ook lamineren.
- De A4 kaarten zijn per set van 4 verschillende kaarten op A4 formaat te bestellen (Klankkaart A4 3+4 en 6 op A4 formaat zijn inbegrepen in Basisset 2 (uitgebreid).
Klankenbingo, Magnetische letters en Woordbouwkaartjes
Klankenbingo
Je kan ook het spel Klankenbingo gebruiken voor het oefenen van de klank-teken koppeling. Ga hiervoor naar Andere spellen.
Magnetische letters
Je kan ook de Magnetische letters gebruiken voor het oefenen van de klank-teken koppeling. Ga hiervoor naar Woorden bouwen met letters.
Woordbouwkaartjes
Je kan ook de Woordbouwkaartjes gebruiken voor het oefenen van de klank-teken koppeling. Ga hiervoor naar Andere spellen.
Woordbouwkaartjes magnetisch voor letterbord.
Je kan ook de Woordbouwkaartjes magnetisch gebruiken voor het oefenen van de klank-teken koppeling.
Hang de poster op
Kies een poster uit. Stop de poster in een kliklijst en hang de poster op in de klas. Zo kunnen de leerlingen altijd naar het overzicht van de klanken in de kleuren van Taal in Blokjes kijken. Bij de poster met kapstokwoorden en foto’s kan je er ook voor kiezen om de klanken af te dekken die nog niet behandeld zijn (bijvoorbeeld met een post it). Gaandeweg worden alle letters (klanken) behandeld totdat alle klanken van de poster zichtbaar zijn. Formaat: 70 x 100 cm.
De posters moeten we apart verzenden in speciale kokers. Dat brengt extra verzendkosten met zich mee. Als je de posters per 5 besteld, zijn ze veel goedkoper omdat er maar 1x verzendkosten in rekening worden gebracht. Kan je meer posters gebruiken? Bestel deze dan gelijk mee. Vraag ook of je collega’s nog een poster kunnen gebruiken.
Poster van de klanken met kapstokwoorden en foto's (lijst niet inbegrepen)
Poster van de klanken op de klankkaart
Bestellen
Bekijk ook eens
Meer weten?
Een goed geautomatiseerde klank-teken koppeling is nodig voor het leren lezen en spellen. Met de klank-teken kaartjes van Taal in Blokjes worden de letters geleerd met een kleurcode voor klanken. Elk groepje klanken heeft zijn eigen kleur: korte klinkers zijn groen, lange klinkers zijn geel, tweeteken klinkers zijn rood, stomme klinkers zijn oranje en medeklinkers zijn blauw. Je kan de volgende materialen en werkvormen gebruiken voor de klank-teken koppeling: 2. Klank-teken kaartjes 3. Letterlijn 5. Klankkaarten op A4 formaat 7. Letterbox klein magnetisch en Letterbox groot magnetisch 8. Klankenbingo Klankenbingo 1 en 2 bevatten samen 35 unieke kaarten, voldoende voor 35 leerlingen. Gebruik de set van 15 of 20 kaarten voor een groepje leerlingen. Werkvormen met de woordbouwkaartjes Bekijk de materialen: woordbouwkaartjes magnetisch extra groot: 1x alle letters woordbouwkaartjes 3x alle letters, duurzaam kunststof Grote en kleine magnetische letters De letterboxen zitten vol grote of kleine magnetische kleurletters voor het maken van woorden. De grote magneetletters hebben naast de ‘gewone a’ ook een schrijf-a. De magnetische letters zijn proportioneel, als de leerling de letters aan elkaar schuift ziet hij/zij een ‘normaal woordbeeld’. De magneetletters kunnen ook zonder magneetbord worden gebruikt. De grote letters kunnen op de letterplankjes worden gebruikt. Gebruik het magneetbord bij de letters van Taal in Blokjes Naast de klankblokken kan je ook woorden bouwen met de gekleurde letters van Taal in Blokjes. Het is handig om daarbij een magneetbord te gebruiken. Wij hebben kleine magneetletters (letterbox klein) en grote magneetletters (letterbox groot). Omdat de basiskaart een vaste klank- of lettervolgorde heeft kan de leerling de juiste letters snel vinden en optillen of heen en weer schuiven. De letters kunnen op het magneetbord blijven in de volgorde van de basiskaart, klaar voor een volgende keer of voor de volgende leerling (als er ruimte is om het bord op te bergen). Je kan de magneetletters ook gebruiken in combinatie met een werkboek, bijvoorbeeld van Veilig Leren Lezen. Gebruik dan het basisklankenbord van Taal in Blokjes 1+2. Zie ook Gebruikt de klank-teken kaartjes en de klankblokken bij het werkboek Voorlopertje. bekijk ook de FAQ-vraag: Welke materialen zijn geschikt voor het leren van de klank-teken koppeling? Je kan ook de werkvormen voor groep 2 en 3 gebruiken uit "het Stappenplan implementatie Taal in Blokjes op school". Ja dat kan! Zie hiervoor de werkvormen bij ‘Wat kunnen wij in groep 2 en 3 doen met Taal in Blokjes?’ En de informatie over het gebruik van de serie ‘het Voorlopertje’:
1.Module Software
Taal in Blokjes Module software
Taal in Blokjes heeft twee soorten klankteken kaartjes: kaartjes met kapstokwoorden en plaatjes en gekleurde kaartjes met letters. De kaartjes met kapstokwoorden en plaatjes zijn makkelijker door de extra ondersteuning van de klanken met plaatjes. Bekijk de klank-teken kaartjes
Daarnaast is er ook een letterlijn om in de klas op te hangen (1/4 A4 per kaartje). Bespreek de letters en voeg gaandeweg meer kaartjes toe aan de letterlijn. Beide soorten klank-teken kaartjes staan op de letterlijn, de letterlijn is tweezijdig .
Bekijk de Letterlijn.
4. Posters
Taal in Blokjes heeft ook twee posters die bij de klank-teken kaartjes horen om in d klas op te hangen.
Bekijk de posters.
Deze klankkaarten kunnen ook worden gebruikt voor het leren van de klank-teken koppeling: klank benoemen en het blokje met de juiste letter aanwijzen of een klankblokje op de juiste letter leggen. Op klankenbord 1+2 en 3+4 passen de fysieke blokjes. Ook kan de analyse en synthese van klanken met de klankkaarten oefenen ('hakken en plakken').
Bekijk de Klank-kaarten.
6. Woordbouwkaartjes
Dit zijn letters op gekleurde kaartjes waarmee woordjes geschreven kunnen woorden en ook voor lettermemory.
Bekijk de woordbouwkaartjes
De letters zijn proportioneel, als de leerling de letters aan elkaar schuift ziet hij 'een
normaal woordbeeld'. De letters kunnen met en zonder magneetbord worden gebruikt.
Bekijk de Letterboxen
Met klankenbingo kunnen leerlingen in de klas of in een groepje met elkaar, op een speelse en intensieve manier, oefenen met de klank-teken koppeling en de eerste woordjes. Gebruik klankenbingo bijvoorbeeld bij het Voorlopertje Taal in Blokjes en bij de werkboeken van Taal in Blokjes deel 1, 2 en 3.
Bekijk de Klankenbingo
Jazeker, we hebben letters op vierkante plastic kaartjes en twee soorten magneetletters. Ook hebben we grote vierkante magneetletters voor gebruik in de klas op een klankenbord. 
We hebben grote en kleine magnetische letters. Deze kunnen met en zonder een magneetbord worden gebruikt.
Dit biedt overzicht en werkt plezieriger dan letters uit een stapeltje zoeken.
Zorg bij het schuiven dat de letters voldoende 'bovenruimte' hebben om te schuiven.
In de tweede helft van groep 2 (en 3) kan je werken met de serie van het Voorlopertje
Hang in een poster van de klanken van het Voorlopertje op in de klas en gebruik de letterlijn (en dek de klanken af die nog niet zijn besproken).
Oefen de klank-teken koppeling in de klas met Klankenbingo. Met klankenbingo kunnen leerlingen in de klas of in een groepje met elkaar, op een speelse en intensieve manier, oefenen met de klank-teken koppeling en de eerste woordjes. Gebruik klankenbingo bijvoorbeeld bij het Voorlopertje Taal in Blokjes en bij de werkboeken van Taal in Blokjes deel 1, 2 en 3.
