Elk werkboek heeft zijn eigen handleiding/oefenmap. De oefeningen uit de handleiding/oefenmappen zijn per bladzijde aan de bladzijdes uit werkboeken gekoppeld voor een optimale afstemming.

De leerkracht/taalpecialist kan gemakkelijk de extra oefeningen uit de handleiding/oefenmap koppelen aan de door de leerling gemaakte bladzijdes in het werkboek.

Daarnaast kan de leerkracht/taalspecialist ook gebruik maken van de de werkbladenmap uit de Workshop Taal in Blokjes.

2. Gebruik het Blokwoordenboek

Met het Blokwoordenboek van Taal in Blokjes kan je zowel de spelling oefenen als het lezen. De woorden van het Blokwoordenboek zijn in opklimmende moeilijkheidsgraad ingedeeld. 

Het Blokwoordenboek volgt de opbouw van de Taal in Blokjes werkboeken. Het Blokwoordenboek wordt gebruikt voor de spelling (woorden bouwen met de klankblokken en opschrijven) èn voor het lezen (werkvorm ‘Woordvelden”.

Je kan het Blokwoordenboek gebruiken in combinatie met de werkboeken van Taal in Blokjes en met de Springpleinen of met je taalmethode. Je kan ook auditieve dictees geven met de woorden uit het Blokwoordenboek Begin op een makkelijk niveau en ga telkens een stapje hoger.

Geef extra uitleg en instructie m.b.t. regels indien van toepassing. Leg de regels voor de lange en de korte klinkers uit met de klankblokken.

Andere tussenstappen met een auditief dictee zijn bijvoorbeeld:

• de letters (klanken) van het woord hardop uitspreken en aanwijzen op de klankkaart op A4 formaat vóór het opschrijven.
• het woord eerst springen op het Springplein en daarna opschrijven.

Bekijk de video “Woorden bouwen met de klankblokken en opschrijven” hieronder.

Zie ook: Basiswerkvorm spellen: woorden bouwen met klankblokken en opschrijven

Tip: gebruik ook de Module software voor een auditief dictee op het klankenbord van de software.
Lees hierover verder bij punt 10. Basisvaardigheden, woordlezen en spelling met de Module software.

4. Oefen de spelling met de gekleurde magneetletters uit de Letterbox

Je kan de magneetletters ook op tafel gebruiken, zonder magneetbord.

Geef een auditief dictee. Dicteer telkens een woord en laat de leerling woorden schrijven met de magneetletters.

Bij een magneetbord kan de leerling met de letters op het bord slepen bij het maken van een woord. Dan hoeft de leerling de letters niet telkens op te tillen. Zorg voor genoeg ‘sleepruimte’tussen de soorten letters. Als de leerling klaar is, mag de leerling de klanken weer terugslepen naar de goede plaats.

Bij een magneetbord kan je de letters ook groeperen in de volgorde van klankkaart, zoals op de foto.

Je kan deze werkvorm goed koppelen aan aan de uitleg van de klankregels.

Tip: bekijk de werkvorm: Woorden bouwen met gekleurde letters.

6. Oefen intensief met de basisvaardigheden

Gebruik de Klank-teken kaartjes van Taal in Blokjes. Probeer elke dag een paar keer kort de klanken te flitsen. Gebruik ook de Module software (zie onder) voor het oefenen van de klank-teken koppeling.

Oefen de analyse van klanken en klankgroepen met het Springplein van Taal in Blokjes.

Gebruik ook de klankkaarten op A4 formaat, bekijk de voorbeelden en uitleg.

Voor het oefenen van de klankgroepen kan je het klankgroepenspel van de Bordspellen gebruiken.

Tip: gebruik ook de Module software voor het oefenen van de basisvaardigheden.

Woorden bouwen met de klankblokken en opschrijven

7. Laat leesteksten coderen, hardop lezen en herhaald hardop lezen.

Laat niet meer coderen dan nodig!
In de beginfase worden de klinkers en de medeklinkers gecodeerd, daarna wordt overgegaan op het coderen van alleen de klinkers.

De leerling leert al snel dat de ‘rest’ altijd bestaat uitmedeklinkers (blauw) en dat de klinker het ankerpunt van de lettergreep (klankgroep) is. Laat af en toe ook de medeklinkers bij de eerste zinnen van een tekst coderen. 

Bekijk de Basiswerkvorm lezen: woorden op klank coderen en hardop lezen.

Volg de codeerstappen in de FAQ hieronder voor snel en efficiënt coderen.

Wat is het doel van fonologisch coderen?
Met het fonologisch coderen van woorden werkt de leerling aan het:
a. versterken van de klank-tekenkoppeling,
b. versterken van het fonologisch bewustzijn,
c. doorzien van woordstructuren, dit is belangrijk voor beter lezen èn spellen,
d. voorbereiden van de spelling: eerst begrijpen hoe een woord in elkaar zit,
en daarna zelf opschrijven.

Stap in op het goede niveau. Als dat goed gaat, gaan de leerlingen naar een hoger niveau met moeilijkere woorden.

Deze werkvorm kan heel goed in groepjes worden gebruikt.

Maak oneven potjes die kunnen rouleren tussen de groepjes.

Meng bijvoorbeeld twee opeenvolgende niveaus van de kwartetten.

8. Maak leeskilometers met de Taal in Blokjes Reader software

Laat leerlingen op school en thuis leeskilometers maken met de Taal in Blokjes Reader software. Kies een verhaal en het leesniveau (Avi en/of Cito) en stel de klankondersteuning in. Optimaliseer het leesbeeld met de maatregelen voor tekstvereenvoudiging.

Het is niet de bedoeling dat leerlingen alleen maar verhalen lezen die hij/zij zelf hebben gecodeerd. Laat de leerlingen intensief oefenen met de fonologisch voorgecodeerde verhalen van de Taal in Blokjes Reader. Laat leerlingen de verhalen (herhaald) hardop lezen.

Bekijk hieronder de video over klankhulp en leesbeeldoptimalisatie. Ervaar hoe een verhaal van niveau Avi Plus zodanig vereenvoudigd kan worden dat het verhaal overkomt als een tekst van niveau M4/M5. De oorspronkelijke versie kan voor een leerling veel te moeilijk zijn, maar de aangepaste versie niet!

Op school oefenen de leerlingen het lezen met de Taal in Blokjes Reader software individueel of in een groepje. Op de tablet lezen zij om de beurt een stukje hardop. Bekijk de video hieronder.

Zet leesopdrachten klaar vanuit de Taal in Blokjes Reader software voor thuis. Thuis lezen de leerlingen de klaargezette verhalen op hun eigen Taal in Blokjes reader account met een tablet, laptop of smartphone.

Het lezen op de mobiel kan soms erg praktisch zijn omdat deze altijd bij de hand is als er even tijd is.  Op het kleine scherm passen korte regels met een paar woorden tegelijk die je snel kan doorscrollen. Deze lay-out kan door zwakke lezers juist als overzichtelijk worden ervaren omdat zij dan niet ‘een zee van letters’ zien.

 1. Kies een leerling. 

2. Kies een leesniveau (Avi of Cito) en zet verhalen klaar voor je leerling.

Binnen de Reader kan je de mate van klankondersteuning en andere maatregelen voor tekstvereenvoudiging voor elke leerling apart instellen. Je kan bijvoorbeeld  maximale ondersteuning instellen bij ‘moeilijke verhalen’ en minimale ondersteuning bij ‘makkelijke verhalen’. Bij de maximale ondersteuning laat je ook de woorden in klankgroepen (lettergrepen) zien.

Pas het leesniveau (Cito, Avi of TIB) aan naar gelang de vorderingen die je ziet in de leesgeschiedenis (er zijn 10 leesniveaus).

5. Geef leeshuiswerk mee voor thuis
Zet verhalen binnen de Reader software klaar om thuis te lezen. Binnen de Reader software kan je het leeshuiswerk monitoren.

6. Monitor de vorderingen

Voorbeeld: bekijk de leesgeschiedenis van Anne Bakker hieronder: wat heeft zij gelezen en in hoeveel tijd en wat heeft zij opgeschreven als samenvatting?

Benieuwd hoe dit werkt? Bekijk deze korte video over de bieb en leesgeschiedenis.

Meer weten? Bekijk het Behandelplan met de Taal in Blokjes Reader software.

7. Voorlezen door de Reader
Gebruik de voorleesfunctie binnen de Reader software indien zinvol, bijvoorbeeld als voorbereiding op het zelf lezen van een verhaal op instructieniveau.

Er zijn verschillende voorleesstemmen. Je kan deze optie aanzetten. De leerling leest mee met de voorleesstem. Bekijk de video hiernaast om een indruk te krijgen van de voorleesfunctie.

Wanneer is het gebruik van een voorleesstem in combinatie met gecodeerd lezen zinvol? Zie hiervoor onderstaande FAQ

9. Oefen het lezen in groepjes met de Taal in Blokjes Reader software
Met de Taal in Blokjes Reader software kunnen leerlingen individueel en in een groepje werken aan lezen.

Elke leerling leest om de beurt een stuk voor van een verhaal uit de Reader. Bekijk de video hiernaast.

10. Basisvaardigheden, woordlezen en spelling met de Module software

De Taal in Blokjes Reader software en de Taal in Blokjes Module software zijn complementair en vullen elkaar aan. Gebruik naast de Taal in Blokjes Reader software ook de Taal in Blokjes Module software.

Verschil tussen Module software en Reader software
Gebruik de Module software voor de klank-teken koppeling en andere basisvaardigheden. Daarnaast voor woordlezen en voor de spelling met onder andere het klankentoetsenbord en het kleurendictee.

Voor het lezen op tekstniveau gebruik je de Taal in Blokjes Reader software. Teven kan je binnen de Reader software werken aan het begrijpend lezen tezamen met de schrijfvaardigheid.

Deze leerlingen oefenen met de bordspellen en het blokwoordenboek van Taal in Blokjes:
bouw het moeilijkste woord zodat je de meeste punten ervoor krijgt en schrijf het op. 

Voorbeeld: het Klankgroepenspel
Het doel van dit spel is dat leerlingen woorden verdelen in klankgroepen en in klankgroepen gaan denken. Het opdelen van woorden in klankgroepen en het besef dat de klinker het ankerpunt van de klankgroep is, zijn belangrijke vaardigheden voor spellen én lezen.

Als een speler aan de beurt is, bedenkt hij een woord met zoveel mogelijk klankgroepen. De speler zegt het woord eerst helemaal hardop en vervolgens hardop in klankgroepen. Daarna benoemt hij de klinkers.

De speler die veel lange woorden kan bedenken en goed kan opdelen in klankgroepen komt het snelste vooruit op het spelbord en heeft de grootste kans om te winnen.

Wat is het verschil tussen een klankgroep en een lettergreep? de klankgroep is wat je hoort (bij het uitspreken) en de lettergreep is wat je ziet (bij lezen). Een klankgroep is gelijk aan een lettergreep met uitzondering van de medeklinkerverdubbeling. Deze wordt bij het verdelen van woorden in klankgroepen niet uitgesproken. Het woord “pakken” wordt p  a  - ken als klankgroep en p  a  k - ken als lettergreep. Zo ook bij de woorden hebben, opletten enz.: h  e  - ben is de klankgroep en h  e  b - ben is de lettergreep, op - l  e  - ten is de klankgroep en op - l  e  t - ten is de lettergreep.